Bez czarny
Sambucus nigra
Rozłożysty silnie rosnący krzew o wartościowych kwiatach i owocach.
Bez czarny to powszechnie występujący w krajobrazie Polski okazały krzew lub niewielkie drzewo, cenione za swoje właściwości lecznicze. Jest to jedna z flagowych roślin wiejskiego i naturalistycznego ogródka.
Liście
Pokrój
Jesień
01 / 4
Wygląd
Wysoki, wyprostowany krzew z eliptyczną kopulastą koroną. Osiąga 4-7 m wysokości i 3-5m szerokości. Cechuje się szybkim wzrostem czasem przybiera formę niskiego drzewka.
Pędy ma grube i szare, starsze mocno bruzdowane, korkowate. Młode - charakterystycznie wygięte w łuk.
Duże zielone liście (do 30cm długości) złożone są z 5-7 listków ząbkowanych, ostro zakończonych. Po roztarciu unosi się silny charakterystyczny zapach.
Kwiaty białe - zebrane w talerzykowate baldachy ok. 15cm szerokości - końcem maja rozkwitają i cieszą delikatnym zapachem do końca czerwca.
Owocem jest niewielka jagoda o średnicy 5mm, granatowoczarna. Dojrzewają od sierpnia do października i są niezwykle soczyste. Krzew w tym czasie chętnie odwiedzany jest przez ptaki, które żywią się nimi.
02 / 4
Stanowisko i uprawa
Bez czarny to roślina ruderalna - oznacza to, że urośnie praktycznie na każdej glebie. Preferuje jednak podłoże żyzne, przepuszczalne i wilgotne, bogate w azot i wapń.
Preferuje stanowisko słoneczne, w półcieniu także dobrze rośnie, ale słabiej kwitnie. Posiada dużą odporność na zanieczyszczenia i jest całkowicie mrozoodporny.
03 / 4
Zastosowanie
Bez czarny polecany jest do dużych ogrodów, parków i zieleni miejskiej. Stosowany do zadrzewień nieużytków. W ogrodach przydomowych najlepiej wygląda sadzona pojedynczo. Sprawdza się w założeniach naturalistycznych i wiejskich.
Dobrze wygląda z innymi odmianami tego samego gatunku o żółtych liściach np. odmianą 'Aurea'. Pamiętać jednak musimy, że krzewy te rosną dość szybko i musimy zapewnić im więcej miejsca. W małych ogrodach z czasem mogą być kłopotliwe, jeżeli wcześniej nie skorygujemy ich wzrostu. Nie musimy się jednak bać tych roślin - bez czarny bardzo dobrze znosi silne cięcia.
Polecamy posadzić pod koroną bzu np. niebieskie odmiany funki 'Blue Angel', 'Halcyon' lub zielone 'Colossal', 'Invincible' czy 'Sum and Substance'. Także liliowce czy kosaćce będą dobrze komponować się pod krzewem.
04 / 4
Informacje ekstra
Owoce ze względu na dużą zawartość witamin (A, B i C ) i potasu wykorzystywane są do produkcji nalewek, dżemów i innych przetworów, a także syropów leczniczych - czarny bez wykazuje bowiem działanie przeciwwirusowe. Nie polecamy jednak zjadać owoców na surowo w dużych ilościach - powodują kłopoty z żołądkiem. Jadalne są także kwiaty bzu - można je smażyć w cieście naleśnikowym.
Fenologia
Rytm sezonowy liści, kwitnienia i owocowania
Fenologia rośliny
- Zielone
- Białe
- Czarne
- Prace pielęgnacyjne
Kolory z danych rośliny
Próbki pokazują wyłącznie kolory obecne w rekordach tej rośliny.
- Zielone
- Białe
- Czarne
Jak czytać wykres
Rok podzielony jest na 52 tygodnie. Kolorowe pola oznaczają okresy liści, kwitnienia i owocowania. Cieniowanie pokazuje początek i koniec okresu, a kreskowane pola wskazują prace pielęgnacyjne.
Początek
Pełnia
Koniec
Prace
Dane pochodzą z kalendarza uprawy Ogrodeusa. Okresy mogą się różnić w zależności od warunków klimatycznych.
Cechy
Cechy i zastosowanie
Zastosowanie
- Soliter
- Na rabaty mieszane
- Do parków
- Do dużych ogrodów
Kalendarz
Kalendarz uprawy
Kwitnienie i ulistnienie 1 · 1
- Zielone
- Białe
Terminy uprawy 9 terminów
Cięcie wczesnowiosenne - porządkujące po zimie
Krzewy kupowane w pojemnikach
Nawożenie Wczesnowiosenne
Nawożenie Wiosenne
Nawożenie Letnie
Nawożenie Późne Letnie
Nawożenie Jesienne
Krzewy kupowane w pojemnikach
Sadzenie i metka
Sadzenie i metka
5 m x 3 m
2 m
Średnia siła wzrostu
Słoneczne
Toleruje: Słoneczne, Słoneczne, Półcień
Wilgotna
Toleruje: Wilgotna, Wilgotna, Umiarkowanie wilgotna, Wytrzymuje suszę
Próchnicza, Przepuszczalna, Żyzna, Piaszczysta, Piaszczysto-gliniasta, Uboga, Przeciętna gleba ogrodowa
Zasadowa, Lekko zasadowa
Strefa 4
Kopulasty
Liście / Igły
Powiązana wiedza
- Jakie meble ogrodowe wybrać na balkon? Balkon to idealne miejsce, aby pośród miejskiego zgiełku stworzyć prawdziwą oazę spokoju. W tym celu należy jednak odpowiednio dobrać meble, aby zwiększyć komfort oraz funkcjonalność danej przestrzeni. Jakie meble na balkon wybrać, aby był on wygodny, stylowy i praktyczny?
- Jak dbać o basen ogrodowy? Sprawdź 7 sprawdzonych sposobów. Basen ogrodowy to jedna z największych, letnich atrakcji. Jednak, aby kąpiel w upalny dzień była faktycznie przyjemnością, a nie… niebezpiecznym zajęciem, trzeba zadbać nie tylko o regularną wymianę wody, ale również o sam basen i wszystkiego jego elementy. Warto poznać wskazówki, dzięki którym będzie to możliwe.
- Jakie powojniki możemy posadzić w ogrodzie? Powojniki (Clematis) są piękne pnącza cenione za romantyczne kwiaty. Ich wybór przyprawia o zawrót głowy - powojniki tak możemy dobrać do ogrodu, że będą kwitły od kwietnia aż do października.
